Икки қўчқор калласи бир қозонда қайнамас.

* * *

Ikki qoʼchqor kallasi bir qozonda qaynamas.

* * *

Two of a trade never agree.

* * *

Два медведя в одной берлоге не уживутся.

#тенглик ва тенгсизлик ҳақида #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида #ҳайвонлар ва қушлар ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида #адолат, тенглик #адолат, инсоф ва инсофсизлик ҳақида

Донога ишора кифоя.

* * *

Donoga ishora kifoya.

* * *

A word to the wise.

* * *

Умный понимает с полуслова.

#фаросат ва фаросатсизлик ҳақида #донолик ҳақида #донолик ва нодонлик ҳақида #илм, касб-ҳунар ва илмсизлик ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида #ишбилармонлик, уддабуронлик #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #бошқалар

Ўзинг ёққан ўтга, ўзинг исин.

* * *

O‘zing yoqqan o‘tga, o‘zing isin.

* * *

A Self-made man.

* * *

Всякая птичка своим носком клюет.

#самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #ботирлик, мардлик #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #бошқалар

Тутунсиз ўт бўлмас, Ёрсиз — йигит.

* * *

Tutunsiz oʼt boʼlmas, Yorsiz — yigit.

* * *

No fire without smoke.

* * *

Где дым, там и огонь.

#бахт, севги ва омад #муҳаббат ва бевафолик ҳақида #севги, ишқ, муносабатлар ҳақида #эр-хотинлар ҳақида #оила ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #имкон ва имконсизлик ҳақида

Очкўз эшак тўрва тешар.

* * *

Ochko‘z eshak to‘rva teshar.

* * *

One's eyes are bigger than one's belly.

* * *

Глаза завидущие.

#андиша ва андишасизлик ҳақида #ҳалоллик ва текинхўрлик ҳақида #таъмагирлик ва очкўзлик ҳақида #ризқ-насиба ва бенасиблик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Тўр солувдим балиққа, Илиниб чиқди қурбақа.

* * *

To‘r soluvdim baliqqa, Ilinib chiqdi qurbaqa.

* * *

Go for wool and come home shorn.

* * *

Пошел по шерсть, а воротился стриженый.

#самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #имкон, тушкунлик #сабр-қаноат ва сабрсизлик ҳақида #умид ва умидсизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Сувнинг иши — ўпирмоқ, Ўтнинг иши — куйдирмоқ.

* * *

Suvning ishi — oʼpirmoq, Oʼtning ishi — kuydirmoq.

* * *

Worse things happen at sea.

* * *

Ha воде шутки плохи.

#барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #йил фасллари ва табиат ҳодисалари ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #тенглик ва тенгсизлик ҳақида #имкон, тушкунлик #эҳтиёж ва зарурият ҳақида #бошқалар

Birovning mushigini «pisht» demaydi.

* * *

Birovning mushigini «pisht» demaydi.

* * *

Goose, can't say «bo» to a.

* * *

И мухи не обидит.

#яхшилик ва ёмонлик ҳақида #андиша ва андишасизлик ҳақида #эҳтиёткорлик ва эҳтиётсизлик ҳақида

Олдингдаги овни кўрмасанг ҳам, Узоқдаги ёвни кўра бил.

* * *

Oldingdagi ovni ko‘rmasang ham, Uzoqdagi yovni ko‘ra bil.

* * *

A danger foreseen is half avoided.

* * *

Веревку врага не используйте при спуске в колодец.

#дўстлик ва душманлик ҳақида #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #эҳтиёткорлик ва эҳтиётсизлик ҳақида

Бировни қўлида ул бўлгунча, ўз уйингда қул бўл.

* * *

Birovni qo‘lida ul bo’lguncha, o‘z uyingda qul bo‘l.

* * *

Jump through a hoop.

* * *

Плясать под чужую дудку.

#андиша ва андишасизлик ҳақида #ор-номус ва номуссизлик ҳақида

Йигитга етмиш ҳунар оз.

* * *

Yigitga yetmish hunar oz.

* * *

Head cook and bottle-washer.

* * *

Ha все руки мастер.

#қудрат ва ожизлик ҳақида #илм, касб-ҳунар ва илмсизлик ҳақида #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида

Қарида хислат кўп.

* * *

Qarida xislat ko‘p.

* * *

The spirit is willing, but the flesh is weak.

* * *

Сам стар, да душа молода.

#ёшлик ва қарилик ҳақида #тарбия ва одат ҳақида #донолик ва нодонлик ҳақида #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #халқ ва миллат ҳақида #донолик ҳақида #ризқ-насиба ва бенасиблик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #оила ҳақида

Эртаги паловдан бугунги атала яхши.

* * *

Ertagi palovdan bugungi atala yaxshi.

* * *

Jam tomorrow.

* * *

Завтра — все равно, что вчера.

#самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида

Бировга қолган кун — тонг отмаган тун.

* * *

Birovga qolgan kun — tong otmagan tun.

* * *

3a все браться и ничего толком не уметь.

* * *

Убогий на богатого сердится, а за ним вслед без шапки находится.

#умид ва умидсизлик ҳақида #эҳтиёж ва зарурият ҳақида #севинч ва ғам ҳақида #имкон ва имконсизлик ҳақида

Ҳақиқат ўтда ҳам куймас, Сувда ҳам чўкмас.

* * *

Haqiqat o‘tda ham kuymas, Suvda ham cho‘kmas.

* * *

Truth never grows old.

* * *

Завали правду золотом, затопчи ее в грязь — все наружу выйдет.

#тўғри сўз ва ёлғончилик ҳақида #адолат, тенглик #адолат, инсоф ва инсофсизлик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #тўғрилик #тўғрилик ва эгрилик ҳақида #ҳалоллик ва текинхўрлик ҳақида

Вақтинг кепти, сур бегим, Давронинг кепти, ур бегим.

* * *

Vaqting kepti, sur begim, Davroning kepti, ur begim.

* * *

Trim the sails to the wind.

* * *

Держать нос поветру.

#ишбилармонлик, уддабуронлик #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Ҳар ким ўзи учун, ўлай дейди.

* * *

Har kim o‘zi uchun,o‘lay deydi.

* * *

Each for himself and the devil take the hindmost.

* * *

Богаты, так здравствуйте, а убоги, так прощайте..

#жамоатчилик ва худбинлик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #эпчиллик ва ношудлик ҳақида

Қилдан қийиқ қидирма.

* * *

Qildan qiyiq qidirma.

* * *

To split hairs.

* * *

Ha суету и смерти нет.

#дўстлик ва душманлик ҳақида #аҳиллик ва ноаҳиллик ҳақида #яхшилик ва ёмонлик ҳақида #тинчлик ва нотинчлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Йўлга чиққан йўлдан топар.

* * *

Yo‘lga chiqqan yo‘ldan topar.

* * *

The primrose path.

* * *

Путь наслаждений.

#йўл ва йўлдош ҳақида #режа ва режасизлик ҳақида #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #эпчиллик ва ношудлик ҳақида

Юзинг қоралиги уят эмас, Юзи қоралик уят.

* * *

Yuzing qoraligi uyat emas, Yuzi qoralik uyat.

* * *

A fair face may hide a foul heart.

* * *

Яблоко румяное, а внутри червивое.

#яхшилик ва ёмонлик ҳақида #андиша ва андишасизлик ҳақида #ор-номус ва номуссизлик ҳақида #самимийлик ва носамимийлик ҳақида #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Аввал отингни тақала, Кейин йўл танла.

* * *

Avval otingni taqala, Keyin yo‘l tanla.

* * *

Have not thy cloak to make when it begins to rain.

* * *

Ha охоту ехать — собак кормить.

#режа ва режасизлик ҳақида #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #йўл ва йўлдош ҳақида #эҳтиёткорлик ва эҳтиётсизлик ҳақида

Фойда билан зарар бир ҳуржуннинг кўзида.

* * *

Foyda bilan zarar bir hurjunning ko‘zida.

* * *

Heads I win, tails you lose.

* * *

Торгуешь — хаешь; купишь — похвалишь.

#барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида #нақд ва насия ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Кутилган қозон қайнамас.

* * *

Kutilgan qozon qaynamas.

* * *

A watched pot never boils.

* * *

Когда ждешь, время тянется медленно.

#сабр-қаноат ва сабрсизлик ҳақида #сабр, қаноат #сабр ва сабрсизлик ҳақида #эҳтиёж ва зарурият ҳақида

Иш қилсанг, хайрли қил.

* * *

Ish qilsang, xayrli qil.

* * *

A labour of love.

* * *

Добрые дела говорят сами за себя.

#меҳнатсеварлик ва ишёқмаслик ҳақида #масъулият ва масъулиятсизлик ҳақида #камтарлик ва манманлик ҳақида #сахийлик ва бахиллик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #илм, касб-ҳунар ва илмсизлик ҳақида #яхшилик ва ёмонлик #яхшилик ва ёмонлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Эси пастнинг иши паст.

* * *

Esi pastning ishi past.

* * *

Have a head like a sieve.

* * *

Голова как решето.

#фаросат ва фаросатсизлик ҳақида #донолик ва нодонлик ҳақида #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #меҳнатсеварлик ва ишёқмаслик ҳақида #масъулият ва масъулиятсизлик ҳақида #эпчиллик ва ношудлик ҳақида

Кийимнинг янгиси яхши, Дўстнинг — эскиси.

* * *

Kiyimning yangisi yaxshi, Doʼstning — eskisi.

* * *

Old friends and old wine are best.

* * *

Старый друг лучше новых двух.

#дўстлик ва душманлик #дўстлик ва душманлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #аҳиллик ва ноаҳиллик ҳақида

Илм олиш — нина билан қудуқ қазиш.

* * *

Ilm olish — nina bilan quduq qazish.

* * *

Want of wit is worse than want of wealth.

* * *

Идти в науку — терпеть муку.

#донолик ва нодонлик ҳақида #илм, касб-ҳунар ва илмсизлик ҳақида #сабр-қаноат ва сабрсизлик ҳақида #илм, касб-ҳунар ва илмсизлик ҳақида #масъулият ва масъулиятсизлик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида

Хатосиз мерган бўлмас.

* * *

Xatosiz mergan boʼlmas.

* * *

He that never climbed never fell.

* * *

He ошибается тот, кто ничего не делает.

#тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #омад ва омадсизлик ҳақида #имкон ва имконсизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Гап кўп, кўмир йўқ.

* * *

Gap ko‘p, ko‘mir yo‘q.

* * *

All talk and no cider.

* * *

Шуму много, а толку- мало.

#сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Саёҳат — танга роҳат. Тан эмас, жонга роҳат.

* * *

Sayohat — tanga rohat. Tan emas, jonga rohat.

* * *

Variety is pleasing.

* * *

Ha людей посмотреть, и себя показать.

#бахт ва бахтсизлик ҳақида #севинч ва ғам ҳақида #тозалик, соғлик ва беморлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #фаровонлик ва етишмовчилик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #эҳтиёж ва зарурият ҳақида

Бор — борича, йўқ — ҳолича.

* * *

Bor — boricha, yoʼq — holicha.

* * *

If you can't have the best, make the best of what you have.

* * *

Чем богаты, тем и рады.

#бойлик, фақирлик #фақирлик ва бойлик ҳақида #сабр ва сабрсизлик ҳақида #адолат, тенглик #адолат, инсоф ва инсофсизлик ҳақида #тенглик ва тенгсизлик ҳақида

Ўзини билмасанг ҳам, отини бил.

* * *

O‘zini bilmasang ham, otini bil.

* * *

Know а hawk from a handsaw.

* * *

Уметь отличить кукушку от ястреба.

#қудрат ва ожизлик ҳақида #барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #ризқ-насиба ва бенасиблик ҳақида

Хайр қилсанг, бутун қил.

* * *

Xayr qilsang, butun qil.

* * *

What is worth doing is worth doing well.

* * *

He от росы урожай, а от поту.

#камтарлик ва манманлик ҳақида #сахийлик ва бахиллик ҳақида #адолат, тенглик #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #самимийлик ва носамимийлик ҳақида #яхшилик ва ёмонлик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #ризқ-насиба ва бенасиблик ҳақида

Мақтанма ғоз, ҳунаринг оз!

* * *

Maqtanma gʼoz, hunaring oz!

* * *

All his geese are swans.

* * *

Овсяная каша хвалилась, будто с коровьим маслом родилась.

#камтарлик ва манманлик ҳақида #имкон ва имконсизлик ҳақида #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #дангасалик ва калтафаҳмлик ҳақида

Пашшадан фил ясамоқ.

* * *

Pashshadan fil yasamoq.

* * *

To make a mountain out of a molehill.

* * *

Делать из мухи слона.

#сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Ҳар чинордан бир япроқ.

* * *

Har chinordan bir yaproq.

* * *

Small profits and quick returns.

* * *

И дешево продают, да наживаются; и дорого продают, да проживаются.

#самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #имкон ва имконсизлик ҳақида #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида #имкон, тушкунлик

Ақли калтанинг тили узун.

* * *

Aqli kaltaning tili uzun.

* * *

They that think they know everything, know nothing.

* * *

В умницы попал, а из дураков не вышел.

#донолик ва нодонлик ҳақида #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида

Нон емоқчи бўлсанг, ўтин ташишдан эринма.

* * *

Non yemoqchi boʼlsang, oʼtin tashishdan erinma.

* * *

He that would eat the fruit must climb the tree.

* * *

He потрудиться, так и хлеба не добиться.

#меҳнатсеварлик ва ишёқмаслик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #меҳнат, ҳунар #ризқ-насиба ва бенасиблик ҳақида #унумдорлик ва барака ҳақида

Эчки бўлсин, така бўлсин, сути бўлсин.

* * *

Echki bo‘lsin, taka bo‘lsin, suti bo‘lsin.

* * *

Milk the bull.

* * *

Ждать от козла молока.

#деҳқончилик ва чорвачилик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #ҳайвонлар ва қушлар ҳақида #ризқ-насиба ва бенасиблик ҳақида #унумдорлик ва барака ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида

Кичикларнинг каттаси бўлма, Катталарнинг кичиги бўл.

* * *

Kichiklarning kattasi bo‘lma, Kattalarning kichigi bo‘l.

* * *

A big fsh in a little pond.

* * *

Как пышка не дуйся — больше пирога не будешь.

#самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида

Камтар керилмайди, Мол-дунёга берилмайди.

* * *

Kamtar kerilmaydi, Mol-dunyoga berilmaydi.

* * *

Little things please little minds.

* * *

Журавлиная походка не нашей стати.

#андиша ва андишасизлик ҳақида #камтарлик ва манманлик ҳақида

Ўйнаб айтсанг ҳам, ўйлаб айт.

* * *

Oʼynab aytsang ham, oʼylab ayt.

* * *

To put on one's thinking cap.

* * *

Спать не сплю, дремать не дремлю, а все думаю думу.

#яхши сўз ва ёмон сўз ҳақида #андиша ва андишасизлик ҳақида #одоб ва одобсизлик ҳақида #фаросат ва фаросатсизлик ҳақида #донолик ва нодонлик ҳақида #тўғрилик #тўғри сўз ва ёлғончилик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Ямасанг янги бўлар, Янгининг тенги бўлар.

* * *

Yamasang yangi bo‘lar, Yangining tengi bo‘lar.

* * *

To make both ends meet.

* * *

Сводить концы с концами.

#эҳтиёж ва зарурият ҳақида

Бир йигитга етмиш ҳунар оз.

* * *

Bir yigitga yetmish hunar oz.

* * *

Jack of all trades.

* * *

Мастер на все руки.

#илм, касб-ҳунар ва илмсизлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #бошқалар

Оловга ўтин ташламоқ.

* * *

Olovga o‘tin tashlamoq.

* * *

Add oil to the fire.

* * *

Подливать масла в огонь.

#сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Биров ўлчамай, биров кун кўрмас.

* * *

Birov o‘lchamay, birov kun ko‘rmas.

* * *

One man's meat is another man's poison.

* * *

Что полезно одному, то вредно другому.

#имкон ва имконсизлик ҳақида #ризқ-насиба ва бенасиблик ҳақида #жамоатчилик ва худбинлик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида #барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Ҳолвани ҳоким ер, Калтакни — етим.

* * *

Holvani hokim yer, Kaltakni — yetim.

* * *

Laws catch flies, but let hornets go free.

* * *

Закон, что паутина: шмель проскочит, а муха увязнет.

#бахт ва бахтсизлик ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида #фақирлик ва бойлик ҳақида #фаровонлик ва етишмовчилик ҳақида #таъмагирлик ва очкўзлик ҳақида #адолат, инсоф ва инсофсизлик ҳақида #тенглик ва тенгсизлик ҳақида

Алихўжа — Хўжаали.

* * *

Alixo‘ja — Xo‘jaali.

* * *

It's as broad as it's long. .

* * *

Что в лоб, что по лбу.

#барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #адолат, тенглик #адолат, инсоф ва инсофсизлик ҳақида #тенглик ва тенгсизлик ҳақида

Men bog‘dan kelsam, U tog‘dan kelar

* * *

Men bog‘dan kelsam, U tog‘dan kelar

* * *

То find а mare's nest.

* * *

Попасть пальцем в небо.

#тенглик ва тенгсизлик ҳақида #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида

Аҳмоқ тўқмоқ йиғар.

* * *

Ahmoq to‘qmoq yig‘ar.

* * *

Fools should not have chapping sticks.

* * *

He копьем побивают, а умом

#донолик ва нодонлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Юлғич юлиб тўймас.

* * *

Yulgʼich yulib toʼymas.

* * *

To pay through the nose.

* * *

Шерсть стриги, а шкуры не дери.

#жамоатчилик ва худбинлик ҳақида #андиша ва андишасизлик ҳақида #таъмагирлик ва очкўзлик ҳақида #сахийлик ва бахиллик ҳақида

Шошилган кишининг пушаймони кўп.

* * *

Shoshilgan kishining pushaymoni koʼp.

* * *

Marry in haste and repent at leisure.

* * *

Женился на скорую руку, да на долгую муку.

#сабр ва сабрсизлик ҳақида #имкон ва имконсизлик ҳақида #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Узоқдаги қариндошдан, Яқиндаги қўшни яхши.

* * *

Uzoqdagi qarindoshdan, Yaqindagi qoʼshni yaxshi.

* * *

We can live without our friends, but not without our neighbours.

* * *

Без брата проживу, а без соседа не проживу.

#меҳр-оқибат ва оқибатсизлик ҳақида #оила ва қўшничилик ҳақида #қариндош-уруғчилик ва бегоналик ҳақида #имкон ва имконсизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Мол эгасига ўхшамаса, ҳаром ўлар.

* * *

Mol egasiga o‘xshamasa, harom o‘lar.

* * *

Like master, like man.

* * *

Каков поп, таков и приход.

#барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #бошқалар #ҳайвонлар ва қушлар ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Эртаги насибадан қолма, Кечки насибага борма.

* * *

Ertagi nasibadan qolma, Kechki nasibaga borma.

* * *

Tomorrow is a new day.

* * *

Утро вечера мудренее.

#жамоатчилик ва худбинлик ҳақида #ризқ-насиба ва бенасиблик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #саломатлик, озодалик

Текинга мушук офтобга чиқмас.

* * *

Tekinga mushuk oftobga chiqmas.

* * *

Pot, If you touch / you must touch penny.

* * *

Даром ничего не даётся.

#нақд ва насия ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Кўрга кеча-кундуз баробар.

* * *

Ko‘rga kecha-kunduz barobar.

* * *

Blind men can judge no colours.

* * *

Для того слепой плачет, что ни зги не видит.

#бахт ва бахтсизлик ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида #тенглик ва тенгсизлик ҳақида

Янги супурги тоза супуради.

* * *

Yangi supurgi toza supuradi.

* * *

A new broom sweeps clean.

* * *

Новая метла чисто метет.

#қудрат ва ожизлик ҳақида #имкон ва имконсизлик ҳақида #тақдир ва тадбир ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Бир йиғининг бир кулгиси бор.

* * *

Bir yigʼining bir kulgisi bor.

* * *

Sadness and gladness succeed each other.

* * *

Временем в красне, порою в черне.

#севинч ва ғам ҳақида #бахт ва бахтсизлик ҳақида #тенглик ва тенгсизлик ҳақида #бошқалар

Болни бол дейди, Болни билган ейди.

* * *

Bolni bol deydi, Bolni bilgan yeydi.

* * *

Honey is not for the ass's mouth.

* * *

Понимает как свинья в апельсинах.

#ризқ-насиба ва бенасиблик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Сўзда кесатиқ ёмон, Дардда — санчиқ.

* * *

So‘zda kesatiq yomon, Dardda — sanchiq.

* * *

It is easier to ridicule than commend.

* * *

Чего хвалить не умеешь, того не хули.

#яхши сўз ва ёмон сўз ҳақида #андиша ва андишасизлик ҳақида #тўғри сўз ва ёлғончилик ҳақида #эҳтиёткорлик ва эҳтиётсизлик ҳақида

Бузишга ўрганма, тузишга ўрган.

* * *

Buzishga o‘rganma, tuzishga o‘rgan.

* * *

It is easier to pull down than to build.

* * *

Ломать не строить, ума не надо.

#имкон ва имконсизлик ҳақида #ишбилармонлик, уддабуронлик #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #эҳтиёткорлик ва эҳтиётсизлик ҳақида #меҳнатсеварлик ва ишёқмаслик ҳақида #эпчиллик ва ношудлик ҳақида #бошқалар

Емоқнинг қусмоғи бор.

* * *

Yemoqning qusmog‘i bor.

* * *

After dinner comes the reckoning.

* * *

Любишь кататься, люби и саночки возить.

#қайтар дунё ҳақида #таъмагирлик ва очкўзлик ҳақида #сахийлик ва бахиллик ҳақида

Биров ўламан дейди, Биров куламан дейди.

* * *

Birov o‘laman deydi, Birov kulaman deydi.

* * *

He who pleased everybody died before he was born.

* * *

На всех не угодишь.

#тўй ва мотам ҳақида #андиша ва андишасизлик ҳақида #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида #бахт ва бахтсизлик ҳақида

Маъноси йўқ гапдан, донаси бор чўп яхши.

* * *

Maʼnosi yoʼq gapdan, donasi bor choʼp yaxshi.

* * *

Without rhyme or reason.

* * *

Ни к селу ни к городу.

#яхши сўз ва ёмон сўз ҳақида #андиша ва андишасизлик ҳақида #одоб ва одобсизлик ҳақида #фаросат ва фаросатсизлик ҳақида #донолик ва нодонлик ҳақида #тўғри сўз ва ёлғончилик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Ёмондан тўн кийсанг, Тўйда «тўним бер» дейди.

* * *

Yomondan toʼn kiysang, Toʼyda «toʼnim ber» deydi.

* * *

Не must have a long spoon that sups with the devil.

* * *

Связался с чертом, пеняй на себя.

#андиша ва андишасизлик ҳақида #мардлик ва номардлик ҳақида #сахийлик ва бахиллик ҳақида #таъмагирлик ва очкўзлик ҳақида #жамоатчилик ва худбинлик ҳақида

Бўри бор бўлсин десанг, қўй бут бўлмас

* * *

Bo‘ri bor bo‘lsin desang, qo‘y but bo‘lmas

* * *

Set the wolf to keep the sheep.

* * *

Пустить козла в огород.

#бахт ва бахтсизлик ҳақида #барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #адолат, тенглик #адолат, инсоф ва инсофсизлик ҳақида #тенглик ва тенгсизлик ҳақида #имкон ва имконсизлик ҳақида

Тийин қадрини билмаган сўм қадрини билмас.

* * *

Tiyin qadrini bilmagan soʼm qadrini bilmas.

* * *

Take care of the pence and the pounds will take care of themselves

* * *

Денежка рубль бережет, а рубль голову стережет.

#қадр-қиммат ва қадрсизлик ҳақида #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #тежамкорлик ва исрофгарчилик ҳақида #тўғрилик

Режасиз иш — қолипсиз ғишт.

* * *

Rejasiz ish — qolipsiz g‘isht.

* * *

To be at sixes and sevens.

* * *

Ни в корень, ни в пристяжку.

#режа ва режасизлик ҳақида #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида

Шармандага шаҳар кенг.

* * *

Sharmandaga shahar keng.

* * *

No mischief but a women or a priest is at the bottom of it.

* * *

Куда черт сам не поспеет, туда бабу пошлет.

#андиша ва андишасизлик ҳақида #ор-номус ва номуссизлик ҳақида #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида #дангасалик ва калтафаҳмлик ҳақида

Урушнинг кенгаши йўқ.

* * *

Urushning kengashi yo‘q.

* * *

When guns speak it is too late to argue.

* * *

В поле съезжаются, родом не считаются

#дўстлик ва душманлик ҳақида #барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #жамоатчилик ва худбинлик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Бераман деган қулига, чиқариб қўяди йўлига.

* * *

Beraman degan quliga, chiqarib qo‘yadi yo‘liga.

* * *

Drop something in somebody's lap.

* * *

Преподнести на серебряном блюдечке.

#самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида #барқарорлик ва беқарорлик ҳақида

От туз дейди, йигит — қиз.

* * *

Ot tuz deydi, yigit — qiz.

* * *

Half horse and half alligator.

* * *

Лошадь, что жернов: все мало корму.

#бахт, севги ва омад #муҳаббат ва бевафолик ҳақида #севги, ишқ, муносабатлар ҳақида #эҳтиёж ва зарурият ҳақида

Мақтанчоқ — қуруқ пўчоқ.

* * *

Maqtanchoq — quruq po‘choq.

* * *

To turn up one's nose.

* * *

Задирать нос.

#камтарлик ва манманлик ҳақида #донолик ва нодонлик ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #эпчиллик ва ношудлик ҳақида

Юзим оқ бўлсин десанг, Ишингни тўғри қил.

* * *

Yuzim oq bo‘lsin desang, Ishingni to‘g‘ri qil.

* * *

The fce is the index of the heart. The.

* * *

Лицо — зеркало души.

#меҳнат, ҳунар #меҳнатсеварлик ва ишёқмаслик ҳақида #илм, касб-ҳунар ва илмсизлик ҳақида #масъулият ва масъулиятсизлик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Олдим балони, урдим балога, Чиқди балоси, қолдим балога.

* * *

Oldim baloni, urdim baloga, Chiqdi balosi, qoldim baloga.

* * *

Trouble, Ask for.

* * *

Лезть на рожон.

#омад ва омадсизлик ҳақида #барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #тўғрилик ва эгрилик ҳақида #тенглик ва тенгсизлик ҳақида #эҳтиёткорлик ва эҳтиётсизлик ҳақида

Уста пичоққа ёлчимас, Этикдўз — бигизга.

* * *

Usta pichoqqa yolchimas, Etikdo‘z — bigizga.

* * *

Good workmen are seldom rich.

* * *

Денег ни гроша, да слава хороша.

#меҳнатсеварлик ва ишёқмаслик ҳақида #илм, касб-ҳунар ва илмсизлик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Ҳавас билан ғайрат ўлчанар.

* * *

Havas bilan g‘ayrat o‘lchanar.

* * *

The wish is father to the thought.

* * *

Чего хочется, тому верится.

#ишонч ва ишончсизлик ҳақида #умид ва умидсизлик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #сабр, қаноат #сабр ва сабрсизлик ҳақида

Иш буюрдим олти тозга, Олти тоз қўйди ёзга.

* * *

Ish buyurdim olti tozga, Olti toz qo‘ydi yozga.

* * *

To have many irons in the fire.

* * *

Работы без заботы нет, а забота и без работы живет.

#самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида

Сичқонга — ўлим, Мушукка — ўйин.

* * *

Sichqonga — oʼlim, Mushukka — oʼyin.

* * *

The cat-and-mouse game.

* * *

Кобыла с волком тягалась — один хвост да грива остались.

#қудрат ва ожизлик ҳақида #тенглик ва тенгсизлик ҳақида #барқарорлик ва беқарорлик ҳақида

Сабрли етар муродга, Сабрсиз қолар уятга.

* * *

Sabrli yetar murodga, Sabrsiz qolar uyatga.

* * *

It is dogged that does it.

* * *

Терпение и труд все перетрут.

#сабр ва сабрсизлик ҳақида #сабр-қаноат ва сабрсизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #сабр, қаноат

Яхши кийсанг — эл кўрар, Яхши юрсанг — эл суяр.

* * *

Yaxshi kiysang — el koʼrar, Yaxshi yursang — el suyar.

* * *

It's not the gay coat that makes the gentleman.

* * *

He одежда красит человека.

#эл-юрт, ўлка ҳақида #одоб ва одобсизлик ҳақида #саломатлик, озодалик #тозалик, соғлик ва беморлик ҳақида #озодалик ва бетартиблик ҳақида #гўзаллик ва хунуклик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида

Бало тегмаса, балода сенинг нима ишинг бор.

* * *

Balo tegmasa, baloda sening nima ishing bor.

* * *

The stone that lieth not in your way need not offend you.

* * *

Добро под рукой, а он худа, что клада, ищет.

#қудрат ва ожизлик ҳақида #донолик ва нодонлик ҳақида #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #бошқалар #эҳтиёткорлик ва эҳтиётсизлик ҳақида

Мойсиз арава ўқ ер.

* * *

Moysiz arava o‘q yer.

* * *

Grease the wheels.

* * *

He подмажешь — не поедешь.

#сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #эҳтиёткорлик ва эҳтиётсизлик ҳақида #бахт ва бахтсизлик ҳақида #омад ва омадсизлик ҳақида #эҳтиёж ва зарурият ҳақида

Яқиндаги тишлашар, Узоқдаги кисшар.

* * *

Yaqindagi tishlashar, Uzoqdagi kisshar.

* * *

Familiarity breeds contempt.

* * *

Близкое дешево, дорогое далеко.

#меъёр ва меъёрсизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Бўйдоқнинг бўйнини бит ер, Топган-тутганини бит ер.

* * *

Bo‘ydoqning bo‘ynini bit yer, Topgan-tutganini bit yer.

* * *

His hat covers his family.

* * *

Живет один, как боже дом.

#қудрат ва ожизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Ҳар ким ўз аравасини ўзи тортар.

* * *

Har kim o‘z aravasini o‘zi tortar.

* * *

Am I my brother's keeper?

* * *

Всякая сестра себе несла, всяк брат себе рад.

#жамоатчилик ва худбинлик ҳақида #эҳтиёж ва зарурият ҳақида

Ғалвирда сув турмас.

* * *

G‘alvirda suv turmas.

* * *

Straw, tо make bricks without.

* * *

Большой бадьей реки не вычерпаешь.

#самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #бошқалар

Гап бўлса — пака-пака, Иш бўлса — чака-чака.

* * *

Gap bo‘lsa — paka-paka, Ish bo‘lsa — chaka-chaka.

* * *

Easier said than done.

* * *

Хвастать — не косить, спина не болит.

#меҳнатсеварлик ва ишёқмаслик ҳақида #камтарлик ва манманлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Ёмон ҳўкиз шохини синдирар.

* * *

Yomon hoʼkiz shoxini sindirar.

* * *

Foul water will quench fire.

* * *

Злой человек не проживет в добре век.

#яхшилик ва ёмонлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #ҳайвонлар ва қушлар ҳақида #яхшилик ва ёмонлик #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида

Аввал кузат, кейин тузат.

* * *

Avval kuzat, keyin tuzat.

* * *

Hear all parties.

* * *

Суд не на осуд, а на рассуд.

#самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #эҳтиёткорлик ва эҳтиётсизлик ҳақида

Темирни қизиғида ур, Тандирни қизиғида бос.

* * *

Temirni qizig‘ida ur, Tandirni qizig‘ida bos.

* * *

Strike while the iron is hot.

* * *

Куй железо пока горячо.

#самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #имкон ва имконсизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Кўрмас — туяни ҳам кўрмас.

* * *

Koʼrmas — tuyani ham koʼrmas.

* * *

None so blind as those who won't see.

* * *

He тот глухой, кто не слышит, а тот, кто не хочет слышать.

#меҳр-оқибат ва оқибатсизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Ҳар каллада минг ҳаёл.

* * *

Har kallada ming hayol.

* * *

Men, so many minds.

* * *

Сколько голов, столько умов.

#самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида #барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #имкон ва имконсизлик ҳақида

Икки кеманинг бошини тутган ғарқ бўлар.

* * *

Ikki kemaning boshini tutgan g‘arq bo‘lar.

* * *

No man can serve two masters.

* * *

Нельзя служить двум господам сразу.

#қудрат ва ожизлик ҳақида #барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида #таъмагирлик ва очкўзлик ҳақида #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #имкон ва имконсизлик ҳақида #режа ва режасизлик ҳақида #дангасалик ва калтафаҳмлик ҳақида

Гап билгунча, иш бил.

* * *

Gap bilguncha, ish bil.

* * *

Doing is better than saying.

* * *

Хорошие дела лучше хороших слов

#самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #камтарлик ва манманлик ҳақида #меҳнатсеварлик ва ишёқмаслик ҳақида #масъулият ва масъулиятсизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #яхши сўз ва ёмон сўз ҳақида #меҳнат, ҳунар #одоб ва одобсизлик ҳақида

Очкўзнинг ўзи тўйса ҳам, қорни тўймас.

* * *

Ochko‘zning o‘zi to‘ysa ham, qorni to‘ymas.

* * *

Better belly burst than good drink (meat) lost.

* * *

Хоть лопни брюшко, да не оставайся добро!

#ҳалоллик ва текинхўрлик ҳақида #таъмагирлик ва очкўзлик ҳақида #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида

Фатво ҳам пулингга яраша берилади.

* * *

Fatvo ham pulingga yarasha beriladi.

* * *

Necessity has no law.

* * *

Про нужду закон не писан.

#фақирлик ва бойлик ҳақида #адолат, инсоф ва инсофсизлик ҳақида #тенглик ва тенгсизлик ҳақида #амалдорлар ва авом дин вакиллари ҳақида

Олган — олганники, от — минганники.

* * *

Olgan — olganniki, ot — minganniki.

* * *

Two dogs strive for a bone, and third runs away with it.

* * *

Кто атаман, у того и булава.

#ишбилармонлик, уддабуронлик #фойда ва зарар ҳақида #эпчиллик ва ношудлик ҳақида #ризқ-насиба ва бенасиблик ҳақида #имкон ва имконсизлик ҳақида

Аҳмоқники — оғзида, Подшоники — ғазнада.

* * *

Ahmoqniki — og‘zida, Podshoniki — g‘aznada.

* * *

A fool and his money are soon parted.

* * *

Дал дураку, яичко; что покатил, то и разбил.

#барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #эпчиллик ва ношудлик ҳақида

Ҳаром молнинг баракаси йўқ.

* * *

Harom molning barakasi yo‘q.

* * *

Ill-gotten gains never prosper.

* * *

Чужое добро впрок нейдет.

#жамоатчилик ва худбинлик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #таъмагирлик ва очкўзлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Севгининг кўзи кўр.

* * *

Sevgining ko‘zi ko‘r.

* * *

Love is blind.

* * *

Любовь слепа.

#бахт, севги ва омад #бахт ва бахтсизлик ҳақида #муҳаббат ва бевафолик ҳақида #севги, ишқ, муносабатлар ҳақида #тенглик ва тенгсизлик ҳақида

Керакли тошнинг оғирлиги йўқ.

* * *

Kerakli toshning og‘irligi yo‘q.

* * *

Store is no sore.

* * *

Запас не ноша, рук не оттянет.

#эҳтиёж ва зарурият ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #режа ва режасизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #эҳтиёткорлик ва эҳтиётсизлик ҳақида

Йўқни керак топтирар, Ҳар томонга чоптирар.

* * *

Yoʼqni kerak toptirar, Har tomonga choptirar.

* * *

Need makes the old wife trot.

* * *

Нужда научит горшки обжигать.

#тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #эҳтиёж ва зарурият ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #сабаб, баҳона ва натижа ҳақида #барқарорлик ва беқарорлик ҳақида

Бир шаҳарни бир бола бузар.

* * *

Bir shaharni bir bola buzar.

* * *

One drop of poison infects the whole tun of wine.

* * *

Ложка дегтя в бочке меда.

#жамоатчилик ва худбинлик ҳақида #одоб ва одобсизлик ҳақида #барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Пичоқни аввал ўзингга ур, Оғримаса - бировга.

* * *

Pichoqni avval o‘zingga ur, Og‘rimasa - birovga.

* * *

Do as you would be done.

* * *

За худо примись, а худо за тебя

#андиша ва андишасизлик ҳақида #муомила ва қўполлик ҳақида #дўстлик ва душманлик ҳақида #яхшилик ва ёмонлик ҳақида #мардлик ва номардлик ҳақида #ботирлик ва қўрқоқлик ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида #барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #донолик ва нодонлик ҳақида

Тер тўкиб меҳнат қилсанг, ердан зар унар.

* * *

Ter to‘kib mehnat qilsang, yerdan zar unar.

* * *

He who would search for pearls must dive below.

* * *

Без труда нет плода.

#меҳнатсеварлик ва ишёқмаслик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #меҳнат, ҳунар #деҳқончилик ва чорвачилик ҳақида

Даъвогаринг хон бўлса, Арзингни Аллоҳга айт.

* * *

Da'vogaring xon bo’lsa, Arzingni Allohga ayt.

* * *

The greater the truth, the greater the libel.

* * *

Какова резва не будь ложь, а от правды не уйдет.

#омад ва омадсизлик ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида #адолат, инсоф ва инсофсизлик ҳақида #умид ва умидсизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Тез келган давлатнинг баҳоси бўлмас.

* * *

Tez kelgan davlatning bahosi bo‘lmas.

* * *

Soon got, soon spent.

* * *

Что легко добыто, с тем и расставание легкое.

#қадр-қиммат ва қадрсизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #бошқалар #қудрат ва ожизлик ҳақида #бойлик, фақирлик

Ўзи бўлолмайди, бўлганни кўролмайди.

* * *

O‘zi bo‘lolmaydi, bo‘lganni ko‘rolmaydi.

* * *

Put sand in the machine.

* * *

Вставлять палки в колеса.

#жамоатчилик ва худбинлик ҳақида #таъмагирлик ва очкўзлик ҳақида

Соғ танда соғлом ақл.

* * *

Sog‘ tanda sog‘lom aql.

* * *

Healthy mind in a healthy body.

* * *

В здоровом теле здоровый дух.

#саломатлик, озодалик #тозалик, соғлик ва беморлик ҳақида #озодалик ва бетартиблик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида

Арслон изидан қайтмас, Йигит — сўзидан.

* * *

Arslon izidan qaytmas, Yigit — so‘zidan.

* * *

Agree, for the law is costly.

* * *

Договор дороже денег.

#мардлик ва номардлик ҳақида #тўғри сўз ва ёлғончилик ҳақида #ишонч ва ишончсизлик ҳақида #андиша ва андишасизлик ҳақида

Савдогарда имон йўқ, орин сотар, Ёлғончида имон йўқ, жонин сотар.

* * *

Savdogarda imon yo‘q, orin sotar, Yolg‘onchida imon yo‘q, jonin sotar.

* * *

He that resolves to deal with none but honest man, must leave off dealing.

* * *

Родство — дело святое, a торговля — дело иное.

#мардлик ва номардлик ҳақида #таъмагирлик ва очкўзлик ҳақида

Мақсадли бўлган йўл топар.

* * *

Maqsadli boʼlgan yoʼl topar.

* * *

The end justifies the means.

* * *

Цель оправдывает средства.

#самарадорлик ва бесамарлик ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида #ишонч ва ишончсизлик ҳақида #имкон ва имконсизлик ҳақида #умид ва умидсизлик ҳақида #режа ва режасизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида

Бугун — сиздан, эртага — биздан.

* * *

Bugun — sizdan, ertaga — bizdan.

* * *

It is a game at which two can play.

* * *

Посмотрим еще, чья возьмет.

#барқарорлик ва беқарорлик ҳақида #режа ва режасизлик ҳақида #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида #қудрат ва ожизлик ҳақида #таъмагирлик ва очкўзлик ҳақида

Ҳурмат қилсанг, ҳурмат кўрасан.

* * *

Hurmat qilsang, hurmat ko‘rasan.

* * *

He that respects not is not respected.

* * *

He поклонясь до земли, и гриба не подымешь.

#қадр-қиммат ва қадрсизлик ҳақида #самарадорлик ва бесамарлик ҳақида

Қорнинг очмасдан овқат егин, Қорнинг тўймасдан қўл артгин.

* * *

Qorning ochmasdan ovqat yegin, Qorning toʼymasdan qoʼl artgin.

* * *

After dinner sit a while, after supper walk a mile.

* * *

Добра пора — пора вон из-за стола.

#таъмагирлик ва очкўзлик ҳақида #меъёр ва меъёрсизлик ҳақида

Кичик калит катта уйни очар.

* * *

Kichik kalit katta uyni ochar.

* * *

Small rain lays great dust.

* * *

Мал золотник, да дорог.

#қудрат ва ожизлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #бошқалар

Аҳмоқ оғзидагини олдирар.

* * *

Ahmoq og‘zidagini oldirar.

* * *

He is a fool that forgets himself.

* * *

Только дурак живет, зажмурившись на всё.

#донолик ва нодонлик ҳақида #ризқ-насиба ва бенасиблик ҳақида #тажрибакорлик ва калтабинлик ҳақида #фойда ва зарар ҳақида #эпчиллик ва ношудлик ҳақида